Wtorek, 18 czerwca 2019 r.   Imieniny: Marka, Elżbiety
Polskie Radio PiK » Dla rodziny
2018-09-20, 14:32 Ewa Dąbska/Redakcja

Będąc szczerym, trzeba przewidzieć konsekwencje. Rozmowy w Polskim Radiu PiK

Goście Ewy Dąbskiej (od lewej): dr Joanna Rajang, dr Michał Cichoracki i prof. Roman Leppert (na zdjęciu zabrakło dr Piotra Domerackiego)/fot. Ewa Dąbska
Goście Ewy Dąbskiej (od lewej): dr Joanna Rajang, dr Michał Cichoracki i prof. Roman Leppert (na zdjęciu zabrakło dr Piotra Domerackiego)/fot. Ewa Dąbska
- Warto pamiętać, że szczerość dotyczy nie tylko zgodności naszych myśli, z tym co mówimy, ale również tego co mówimy, z tym co robimy – mówił prof. Roman Leppert w audycji „Regionalny Punkt Widzenia”. O szczerości rozmawiała ze swoimi gośćmi Ewa Dąbska.
Ewa Dąbska: Szczerość to dobra cecha na dzisiejsze czasy? Lepiej być szczerym, czy szczerym z dystansem?
Dr Joanna Rajang, psycholog: Jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie nie ma. Z psychologicznego punktu widzenia każdy musi rozstrzygnąć w sobie, na ile ma gotowość...

Trzeba mieć gotowość do szczerości?
Dr Joanna Rajang: Tak, ponieważ nie o sam fakt bycia szczerym chodzi, tylko o wyobrażenie sobie konsekwencji naszej szczerości w kontakcie z kimś. Nie bierzemy na siebie odpowiedzialności za kogoś, dlatego ludzie muszą zdecydować sami. Bardziej można mówić o opłacalności szczerości z tej perspektywy, że my np. nie decydujemy się na nią w obawie przed negatywnymi konsekwencjami. Wyobrażamy sobie co będzie złego, gdy będziemy szczerzy, a nie zadajemy sobie pytania, co stanie się, jeśli nie będziemy. W tej sytuacji będziemy tworzyć pewien wizerunek, maskę, fikcję rzeczywistości.

Bardzo trudno jest rozstrzygnąć w sobie coś takiego.
Prof. Roman Leppert, pedagog: Wracając do pytania, które zostało postawione - myślę, że to jest cecha dobra na każde czasy. Niezależnie od tego, w jakich okolicznościach przychodzi nam funkcjonować. Okoliczności bywają różne, natomiast problem - jak rozumiem - dotyczy tego, czy będąc szczerym - czyli mówiąc to, co myślimy czy czujemy – warto pamiętać, że szczerość dotyczy nie tylko zgodności naszych myśli z tym co mówimy, ale również tego co mówimy, z tym co robimy. Myślę, że jest to cecha pożądana na każde czasy, natomiast problemem z mojego punktu widzenia pozostaje sposób wyrażania szczerości – to, w jaki sposób ją komunikujemy nie tylko sobie, ale i innym. Tu jestem skłonny zgodzić się z moją przedmówczynią, że będąc szczerym warto jednocześnie przewidywać konsekwencje. Jeżeli np. powiem pani redaktor z samego rana „ale kiepsko pani dziś wygląda” to co ja osiągnę? Będę szczery, bo tak panią spostrzegam w tym momencie, ale jakie będą z tego korzyści? Dla mnie, dla pani, dla sytuacji, dla naszej relacji.

Odpowiem panu profesorowi, jakie będą konsekwencje. Najpierw zrobi mi się smutno, ale potem zdam sobie sprawę, że to prawda. Następnie pognam do redakcji, wyciągnę z szufladki wszystkie przybory do malowania twarzy i wykonam makijaż, a wtedy moje koleżanki będą usatysfakcjonowane, że wreszcie się umalowałam. Będą i dobre i złe konsekwencje.
Dr Joanna Rajang: Ja jednak bym dyskutowała w tym znaczeniu samej formy, ponieważ możemy powiedzieć „będę szczery, wyglądasz źle”, ale zastanawiam się, ile to ma wspólnego z pojęciem prawdy, czy racji. W rzeczywistości czym innym jest powiedzieć „nie podobasz mi się w tej sukience”, czyli reszta tego świata może uważać, że wyglądasz dobrze i to jest OK, a mi się nie podobasz, bo każdy postrzega to inaczej.

Albo powiedzieć „świetnie dziś wyglądasz” i wtedy odpowiedzieć „a wczoraj wyglądałam źle?”
Dr Joanna Rajang: Bardziej bym powiedziała „dzisiaj mi się podobasz w tej sukience” czyli mówię o sobie w tej szczerości. Mam mówić o sobie, a nie o kimś, bo jakie ja mam prawo do decydowania czy stwierdzania faktów?

Poza tym moje odczucie może być mylne, bo może się komuś podobać.
Prof. Roman Leppert: Odwołam się do w miarę zobiektywizowanej sytuacji. Jestem kierownikiem studiów doktoranckich, każdego roku organizujemy sesje doktorantów, na których dzielą się efektami swojej pracy. Przypominam sobie sytuację, która mocno zapadła mi w pamięć ze względu na własne zachowanie i jego konsekwencje. Dotyczyło ono właśnie szczerości. Zbulwersowała mnie wypowiedź jednej z doktorantek na sesji. Oceniłem ją jako bezsensowną i postanowiłem autorce wypowiedzi to zakomunikować. Powiedziałem: „Proszę pani, z dwóch sposobów postępowania, mówienia tego, co się myśli i myślenia tego, co się mówi zdecydowanie preferuję ten drugi”.
Konsekwencje mojej oceny były dla doktorantki bardzo trudne do tego stopnia, że po kilku dniach złożyła rezygnację ze studiów doktoranckich, komunikując mi wprost, że to jest efekt komunikatu, który ode mnie usłyszała na sesji. Nie było mi z tym wcale fajnie. Kiedy uczyniłem przedmiotem refleksji własne zachowanie, zrozumiałem, że sposób zakomunikowania tego, jak odebrałem wystąpienie doktorantki, nie był szczęśliwy. Wręcz przeciwnie - powiedziałbym, że nie przyniósł niczego pozytywnego, bo np. nie poprawił jej sposobu myślenia o problemie, którym się zajmuje. Nie zmienił jej perspektywy poznawczej, natomiast spowodował silną reakcję emocjonalną, która sprawiła, że doktorantka - próbując sobie poradzić z tym problemem, który stworzyłem - podjęła z jej punktu widzenia jedyną sensowną decyzję o zrezygnowaniu ze studiów.

Posłuchaj całej audycji

Dla rodziny

2019-06-17, godz. 08:02 Ministerstwo rodziny rozpoczyna cykl spotkań regionalnych o 500 plus Kierownictwo MRPiPS na czele z minister Bożeną Borys-Szopą rozpoczyna w poniedziałek cykl spotkań w całym kraju, podczas których podsumuje stan przygotowań sa ... » więcej 2019-06-14, godz. 07:30 Archeologia ma wiele twarzy, niektóre są bardzo młode. Czekają w starym w Biskupinie! Muzeum Archeologiczne w Biskupinie proponuje nową imprezę, Festiwal Nauki - Ścieżki Archeologii, czyli: nurkowanie w wirtualnych goglach, mundury i broń oraz ... » więcej 2019-06-11, godz. 10:28 „Karuzela” kręci się w BWA. Prace dzieci z warsztatów na wystawie w galerii „Karuzela 2019” to tytuł ekspozycji prezentującej prace dzieci, które w kończącym się roku szkolnym brały udział w spotkaniach zatytułowanych „Dziecko na wars ... » więcej 2019-06-10, godz. 14:57 Pierwsze wypłaty świadczenia 500 plus mają trafić do rodziców już w lipcu Od 1 lipca będzie można składać online wnioski o świadczenie „500 plus' także na pierwsze dziecko. Liczymy, że samorządy, tak jak dotychczas, będą sprawnie re ... » więcej 2019-06-07, godz. 11:00 Bajki o królewiczu Lupi. Wygraj książki i czytaj je razem z dzieckiem Mamy do rozdania zestaw książek dla przedszkolaków o królewiczu Lupi, ufundowany przez wydawnictwo „Nowa Era”. » więcej 2019-06-07, godz. 09:05 Marsz dla Życia i Rodziny, a potem Festiwal Nowe Spojrzenie z Soyką i Sound'n'Grace Marsz dla Życia i Rodziny przejdzie w niedzielę (9 czerwca) ulicami Bydgoszczy. Po nim przy bazylice odbędzie się Festiwal Nowe Spojrzenie, którego głównymi g ... » więcej 2019-06-06, godz. 09:40 Baw się i wspieraj dzieci. Salezjańskie Dni Młodości w Bydgoszczy „Świętość jest także dla Ciebie” - to hasło XVII Salezjańskich Dni Młodości, które odbędą się w weekend (8-9 czerwca) w bydgoskim Fordonie. » więcej 2019-06-02, godz. 17:40 Postacie z bajek maszerowały ulicami i bawiły się na Wyspie Młyńskiej [wideo, zdjęcia] W Bydgoszczy można było poczuć się dziś jak w bajce. Na Wyspie Młyńskiej odbywał się festyn z okazji Dnia Dziecka pod hasłem 'Bajkowa Bydgoszcz'. » więcej 2019-05-31, godz. 08:03 Wielki Mecz Charytatywny i wiele niespodzianek. Sportowy Dzień Dziecka nad Brdą Bydgoski ratusz zaprasza w sobotę (1 czerwca) na Sportowy Dzień Dziecka, podczas którego odbędzie się m.in. mecz charytatywny. Będzie też mnóstwo atrakcji dla ... » więcej 2019-05-31, godz. 08:00 Zagadki i łamigłówki poleca świerszczyk Bajetan. Książki na Dzień Dziecka Z okazji Dnia Dziecka mamy niespodzianki dla dzieci - trzy zestawy książek, które można zdobyć w naszym konkursie. » więcej
1234567